ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ & ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Η Ιερά Μονή Άνω Ξενιάς ανήκει στην Μητρόπολη Δημητριάδος και Αλμυρού και βρίσκεται στις πλαγιές της Όθρυς νότια του Νομού Μαγνησίας στα σύνορα με την Φθιώτιδα (χάρτης περιοχής). Σε ένα εξαιρετικής ομορφιάς τοπίο με αιωνόβιες ιτιές, πλατάνια και αρκετά δασώδη έκταση, σε υψόμετρο 500μ και ανάμεσα στα χωριά Βρύναινα και Κοκκωτοί  βρίσκεται αυτό το αντρικό μοναστήρι. 
Φτάνοντας εκεί βλέπουμε τέσσερα πανύψηλα κυπαρίσσια ύψους 30 μέτρων, που είναι και το διακριτικό γνώρισμα της Μονής. Εικάζεται ότι η ηλικία τους

 ταυτίζεται με την ηλικία της μονής. Αριστερά το Αρχονταρίκι και δεξιά ένα τριώροφο κτίριο μήκους 50 μέτρων με τρεις εισόδους και τοξωτά παράθυρα. Εδώ στεγάζονται η τράπεζα της μονής, η κουζίνα, το μεγάλο Συνοδικό και τα κελλιά των πατέρων, η βιβλιοθήκη, το ραφτάδικο και το αγιογραφείο και στη μέση του κτιρίου το παρεκκλήσι των Αγίων Πάντων.
Το καθολικό είναι το μόνο κτίσμα που διασώθηκε στην Ιερά Μονή με το πέρασμα των αιώνων. Όλος ο δυτικός τοίχος καλύπτεται από τοιχογραφία που παριστά τα γεγονότα της Δευτέρας Παρουσίας, ενώ στο μέσον μέσα σε τοξωτή κόγχη που βρίσκεται πάνω από την είσοδο, είναι ζωγραφισμένη η παράσταση της κοιμήσεως της Θεοτόκου στην οποία είναι αφιερωμένος ο ναός.
Το τέμπλο είναι ξυλόγλυπτο και επιχρυσωμένο, κατασκευασμένο στις αρχές του 17ου αιώνα. Από κτητορική επιγραφή σε τοιχογραφία διαβάζουμε ότι η αγιογράφηση του ναού πραγματοποιήθηκε το 1663.
Η παράδοση αναφέρει πως η μονή είχε συνολικά 9 τρούλους, πέντε στο Καθολικό και τέσσερις σε ισάριθμους πύργους που υψώνονταν στις γωνίες του κτιριακού συγκροτήματος και ήταν όλοι μολυβδοσκέπαστοι. Επίσης πως μέσα στην μονή αλλά και τις γύρω σκήτες διέμεναν περίπου 600 μοναχοί. Η πρώτη καταστροφή του μοναστηριού έγινε την περίοδο μετά την τέταρτη σταυροφορία και την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204. Ο πάπας έστειλε στην περιοχή στρατεύματα υπό τον καρδινάλιο Πελάγιο με την εντολή να εκλατινίσει τους ορθόδοξους Έλληνες. Οι ωμότητες στις οποίες προέβη έχουν μείνει στην ιστορία μιας και κατέκαψε όσες μονές και εκκλησίες αρνήθηκαν να υποταχθούν στον πάπα. Στο συγκεκριμένο μοναστήρι η άρνηση των πατέρων να τελεσθή Θεία Λειτουργία στην οποία θα μνημόνευαν το όνομα του πάπα, ήταν η αιτία της καταστροφής και της δολοφονίας όλων των μοναχών που ζούσαν σε αυτήν. Έκτοτε μέχρι και τις αρχές του 16ου αιώνα δεν υπάρχουν αναφορές ότι ήταν ενεργό.
Κατά την τουρκοκρατία ο ναός λειτούργησε και ως κρυφό σχολειό. Υπάρχει χώρος με διπλή οροφή και καταπακτή με σκάλα που αφαιρείται ώστε στους δύσκολους εκείνους χρόνους ο χώρος αυτός να μην γινόταν αντιληπτός.

Εφέστιος εικόνα της Ιεράς Μονής Άνω Ξενιάς είναι η αρχαία εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Μάλλον ανάγεται στον 15ο – 16ο αιώνα. Κατά καιρούς έχει επιτελέσει πολλά και αδιαμφισβήτητα θαύματα, όπως αντιμετωπίσεις επιδημιών, θεομηνιών, λύσεις ανομβριών, αλλά και ιάσεις σοβαρών προβλημάτων υγείας.
Το ασημένιο κάλυμμα της εικόνας κατασκευάστηκε το 1900. Σύμφωνα με την παράδοση υπήρχε  παλαιότερη Εικόνα που συνδέεται με την ίδρυση της Μονής στα 647. Είχε βρεθεί μέσα σε κισσούς στον τόπο που στην συνέχεια κτίσθηκε ο πρώτος ναός και γι’αυτό η Μονή αρχικά ονομάσθηκε «Μονή της Υπεραγίας Θεοτόκου Κισσιωτίσσης», ονομασία που αναγραφόταν σε όλα τα έγγραφα μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα. Το όνομα Ξενιά λέγεται ότι οφείλεται στο ότι η μονή παρείχε μεγάλη φιλοξενία στον κόσμο που την επισκεπτόταν. Άλλη πιθανή όμως εξήγηση για τους ντόπιους είναι ότι η εικόνα της Παναγίας ήρθε από άλλη ξένη μονή και την ονόμασαν Ξένη, Ξενιά.

ΚΕΙΜΗΛΙΑ

Όσα κειμήλια διασώθηκαν μέσα στο διάβα των αιώνων από τις καταστροφές, τις κλοπές, τις επιδρομές ή και την φυσική φθορά βρίσκονται στο άλλοτε Μετόχιο της Μονής, του Αγίου Νικολάου (την σημερινή μονή Κάτω Ξενιάς). Εκεί βρίσκονται  Ιερά Λείψανα, εικόνες, χειρόγραφα, πατριαρχικά σιγγίλια, Ευαγγέλια, σταυροί, άμφια, σκεύη που αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της ιστορίας της μονής. Σήμερα στο μοναστήρι φυλάσσονται αρκετά Άγια Λείψανα όπως των Τριών Ιεραρχών, των Αγίων Αναργύρων, των Αγίων Νεκταρίου, Ευσταθίου, Παντελεήμονος, Παρασκευής κλπ.
Αντί να γράψω την προσωπική μου εμπειρία από την επίσκεψή μου στο μοναστήρι, θα αντιγράψω μια παράγραφο από τον επίλογο που είναι γραμμένος στο βιβλίο για το ιστορικό της μονής:
«Σαν περάσει κανείς την τελευταία στροφή και ατενίσει το μοναστήρι της Παναγίας μας της Άνω Ξενιάς, έχει την αίσθηση πως βρίσκεται σε έναν τόπο όπου η παρουσία της Παναγίας μας είναι εντονότατη. Μοιάζει να μη νοιάζεται για τον κόσμο, που τον άφησε πίσω από την στροφή, επιθυμεί ενδόμυχα να μπορούσε να παραμείνει αν είναι δυνατόν για πάντα εδώ.»
Και η αίσθηση είναι πραγματικά αυτή. Νοιώθεις τη Χάρη του Θεού περνώντας την κεντρική είσοδο της μονής. Προτείνω στους ταξιδευτές και προσκυνητές που θα περάσουν κοντά από την περιοχή να μην ξεχάσουν να επισκεφθούν αυτό το πολύ όμορφο μοναστήρι. 

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Τηλέφωνο: 2422 022413
Email : anoxenia.yahoo.com
Κατόπιν συνεννόησης υπάρχει η δυνατότητα φιλοξενίας ανδρών και γυναικών
Τα στοιχεία πάρθηκαν από το βιβλίο της μονής όπου μπορείτε να το αγοράσετε από το μοναστήρι για περισσότερες πληροφορίες για την ιστορία του.
Επίσης πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στο http://anoxeniasbook.blogspot.com/
Advertisements